De operatie

Erfelijke progressieve doofheid

OTOSCLEROSE

DE OPERATIE

Gelukkig kunnen veel mensen met otosclerose worden geholpen met een operatie, stapedotomie genaamd. Hierbij wordt een deel van de stijgbeugel weggehaald en vervangen door een prothese. Het kan ook zijn dat de stijgbeugel helemaal verwijderd wordt. Dit wordt dan een stapedectomie genoemd. De operatie is vaak een dagbehandeling, maar sommige artsen hebben toch liever dat je een nachtje ter observatie blijft. Mocht je na een dag nog erg duizelig zijn, dan kan het zijn dat je nog langer moet blijven. Als je stijgbeugel helemaal verwijderd wordt, moet je meestal een dag voor de operatie al in het ziekenhuis zijn en dan kun je binnen 2 of 3 dagen na de operatie naar huis. De operatie gebeurt onder volledige narcose via een snede in de gehoorgang. Hier zie je een animatie van zo’n operatie.

Na de operatie kun je beter 1 tot 2 weken thuis blijven. In sommige beroepen die zware fysieke arbeid vereisen, is drie weken rust thuis aangewezen om het volledige helen en terugkeer van het gehoor toe te staan. Het verminderen van oorsuizen na chirurgie is onvoorspelbaar, maar bij meer dan de helft van de patiënten die oorsuizen vóór chirurgie hadden, verminderd het oorsuizen voor een groot deel binnen zes weken na de operatie. Duizeligheid of een onstabiel gevoel kan na chirurgie voorkomen, maar deze verdwijnen binnen 10 dagen. De erge soorten duizeligheid of vertigo zouden tekens van een onvolledige verbinding tussen de vloeistoffen van het midden en binnenoor kunnen zijn. Deze toestand vraagt directe bedrust, een extra controle door de KNO-arts, en in zeldzame gevallen, een behoefte om het oor te heropenen om de pasvorm van de prothese te controleren. Milde pijn of druk is normaal de eerste dagen na chirurgie, maar is gewoonlijk tegen het eind van de eerste week verdwenen. Medicijnen met een minimale hoeveelheid codeïne kan het comfort in die eerst dagen helpen. Water in het oor moet worden vermeden. Het binnengaan van water in het oorkanaal kan de wond in de huid bevochtigen en besmetting veroorzaken, of in het slechtste gevalscenario, het water kan het middenoor ingaan en een besmetting veroorzaken binnen het binnenoor dat tot volledig verlies van het gehoor kan leiden. Aldus, de strikte watervoorzorgsmaatregelen zijn zeer belangrijk. Het oorkanaal zou zorgvuldig met een watje moeten worden beschermd die in vaseline wordt doorweekt. De chirurg zal over het algemeen specifieke instructies geven wanneer en hoe dit wordt toegestaan. De terugkeer naar normaal of vrijwel normaal gehoor kan in meer dan 90 procent van de gevallen worden verwacht. Drie of vier procent van de patiënten hebben een gehoor dat onverbeterd blijft. Abnormale ontwikkeling van de beenderen van het middenoor kan in één geval van de honderd worden genoteerd. In deze gevallen, kan de chirurg besluiten dat het risico om met de operatie verder te gaan te groot is. Het risico van totaal verlies van het gehoor zijn verminderd tot 1/3 van één procent. Het gebruik van de laser van vandaag verminderd dit risico verder.

Risico’s op een rijtje:

· Duizeligheid: dit is normaal de eerste dag(en) na de operatie en verdwijnt meestal vanzelf weer. Heel zelden komt het voor dat men langer last blijft houden van duizeligheid.

· Oorsuizen: sommige mensen hadden voor de operatie al last van oorsuizen, anderen krijgen dit juist door de operatie.

· Smaakstoornissen: dit is in de enkele weken na de operatie normaal, maar bij 5% houden deze klachten langer aan.

· Trommelvliesperforatie: een gaatje in het trommelvlies is een ongewone complicatie en komt bij minder dan 1% van de patiënten voor. Meestal wordt een perforatie door een infectie veroorzaakt. Als dit voorkomt, heelt het trommelvlies meestal weer vanzelf.

· Gehoorverlies: Bij 8 op de 10 mensen zal het gehoor aanzienlijk verbeteren kort na de operatie. Maar bij 2 op de 10 mensen zal het gehoor verminderen of zelfs helemaal wegvallen.

· Aangezichtsverlamming: Er is een kleine kans dat de aangezichtszenuw bij de operatie geraakt wordt en wat tot een verlamming lijdt. De spieren die aangetast worden zijn diegene die zorgen voor het sluiten van het oog, lachen en fronsen. Verlamming zal vaak vanzelf overgaan, maar soms zal een gedeelte van de verlamming blijven bestaan.

Meestgestelde vragen:

· Wie komen in aanmerking voor een stapedectomie/stapedotomie? Patiënten met otosclerose en gehoorverlies komen in aanmerking. Maar als er ook botgroei in het slakkenhuis aanwezig is, komt men niet in aanmerking. Tot op heden is men er nog niet in geslaagd in het slakkenhuis te komen, zonder dat men volledig doof werd.

· Hoe lang duurt de operatie? De operatie alleen duurt ongeveer een uur. Hier zijn voorbereiding en uitslapen niet bij ingerekend.

· Hoe lang duurt het voordat je beter gaat horen? Normaal duurt het ongeveer 4 weken voordat het oor volledig is genezen. Vanaf dit moment moet je dan ook behoorlijke verbetering van het gehoor hebben. Veel mensen horen al eerder beter, dit verschilt.

· Wat mag ik na de operatie niet doen? Het is belangrijk om geen zware handelingen uit te voeren. Tot 2 weken na de operatie is het belangrijk dat je niet tilt, bukt, of je oor nat laat worden. Vermijd ook zoveel mogelijk om je neus te snuiten. Dit zorgt voor een druk in je oren, waardoor de prothese los zou kunnen schieten.

· Zijn er verschillende technieken mogelijk? Geen 2 artsen doen de operatie hetzelfde. Wel worden alle operaties via de gehoorgang gedaan. Sommige artsen gebruiken een bloedvaatje uit je arm of hand om afstoting van de prothese te voorkomen. Ook zijn er verschillende protheses die gebruikt kunnen worden. Sommige artsen verwijderen een gedeelte van de stijgbeugel, andere verwijderen hem helemaal.

· Moet de prothese wel eens vervangen worden? Een prothese gaat normaal je hele leven lang mee. Soms ontstaan er problemen bij het genezingsproces en moet de prothese vervangen worden. Ook kan het zijn dat de operatie niet helemaal is aangeslagen en je geen gehoorverbetering hebt. Dan kan de arts soms besluiten om nog een keer een kijkje in je oor te nemen en een andere prothese te plaatsen.

· Is de operatie pijnlijk? Normaal is deze operatie niet echt pijnlijk. Soms worden er pijnstillers voorgeschreven in de paar dagen na de operatie.

· Kan de operatie gelijktijdig in allebei de oren worden uitgevoerd? De operatie kan alleen in 1 oor worden gedaan. Als een operatie in het andere oor ook noodzakelijk is, kan dit vanaf 6 maanden na de eerste operatie worden uitgevoerd.

· Kan deze operatie uitgevoerd worden bij kinderen? Een stapedectomie kan veilig worden uitgevoerd bij kinderen.

Zó klein is een stijgbeugel maar! Wist je dat het het kleinste botje in het menselijk lichaam is? Daarnaast zie je de prothese die vaak gebruikt wordt.

Na de operatie

Het gehoor kan al meteen beter zijn bij het ontwaken uit de narcose, maar een kleine hoeveelheid bloed achter het trommelvlies kan het gehoor enigszins verminderd houden. Na tien dagen tot twee weken, zal de vloeistof achter het trommelvlies drogen, en de verbetering van het gehoor wordt dramatisch. Het nieuwe gehoor is over het algemeen vrij gevoelig, het zo hevigere lawaai zou vermeden moeten worden tot het oor zich omschoolt om geluiden behoorlijk te horen. De eerste weken na chirurgie is het niet raadzaam om zware voorwerpen te tillen, de neus te snuiten, en moet water in het oor vermeden worden.